Сұхбаттан өттіңіз, жұмыс беруші «дүйсенбіден шығыңыз, құжаттарды алып келіңіз» деді. Қандай құжаттар? Біреулер тек жеке куәлікті сұрайды, басқалары ұзын тізім береді. Еңбек кодексінде жұмысқа қабылдау кезінде талап етілетін құжаттардың нақты тізімі бар — одан тыс нәрсені сұрауға жұмыс берушінің құқығы жоқ. Бұл мақалада міндетті құжаттарды, кейбір кәсіптерге ғана қажет қосымша құжаттарды және оларды egov.kz арқылы қалай тез алуға болатынын жинадық.
- Барлығына керек: жеке куәлік (немесе төлқұжат), еңбек қызметін растайтын құжат (бар болса).
- Жұмысқа байланысты: білім туралы құжат, медициналық анықтама, әскери есеп құжаты, соттылығы жоқ туралы анықтама.
- Еңбек кітапшасы міндетті емес — өтіл ЕСУТД-да.
- Анықтамалардың көбі egov.kz-те бірнеше минутта тегін алынады.
- Түпнұсқаны ұстап қалу, ақша талап ету — заңсыз.
Міндетті құжаттар
| Құжат | Кімге | Ескерту |
|---|---|---|
| Жеке куәлік немесе төлқұжат | Барлығына | Электронды құжат (eGov Mobile, Kaspi) жиі қабылданады, бірақ түпнұсқаны алып жүрген дұрыс. |
| Еңбек қызметін растайтын құжат | Бұрын жұмыс істегендерге | ЕСУТД-дан анықтама, еңбек кітапшасы немесе бұрынғы шарттар. Алғаш орналассаңыз — керек емес. |
| Білімі, біліктілігі туралы құжат | Арнайы білім талап етілетін жұмысқа | Диплом, аттестат, сертификат, куәлік (дәнекерлеуші, жүргізуші т.б.). |
| Әскери есеп құжаты | Әскери міндеттілер мен шақырылушыларға | Әскери билет немесе тіркеу куәлігі. |
Резюме — құжат емес, бірақ көп компания оны жеке ісіңізге қосады. Резюмені қалай дұрыс жазу керектігі — резюме қалай жазылады мақаласында.
Кейбір жұмысқа ғана керек құжаттар
- Медициналық анықтама / алдын ала медициналық тексеруТамақ өнеркәсібі, қоғамдық тамақтану, сауда, білім беру, медицина, балалар мекемелері, көлік жүргізушілері, зиянды және қауіпті еңбек жағдайлары. Кейбір салаларда санитарлық кітапша (жеке медициналық кітапша) талап етіледі. Тексеруді әдетте жұмыс беруші ұйымдастырады.
- Соттылығы жоқ туралы анықтамаБілім беру, балалармен жұмыс, медицина, мемлекеттік қызмет, күзет, қаржы саласы сияқты заңмен белгіленген жұмыстарға.
- Наркологиялық және психиатриялық есепте тұрмағаны туралы анықтамаЖүргізушілер, күзетшілер, қару-жарақпен жұмыс, мемлекеттік қызмет.
- Жүргізуші куәлігіКөлік жүргізумен байланысты жұмысқа — тиісті санатпен.
- Рұқсат құжаттарыЭлектр қауіпсіздігі, биіктікте жұмыс, жүк көтергіш механизмдер — арнайы оқудан өткені туралы куәліктер.
Мемлекеттік қызметке тізім кеңірек: декларация, арнайы тексеру, тестілеу нәтижелері. Мемлекеттік жұмыспен қамту бағдарламалары арқылы орналассаңыз, құжаттар тізімін жұмыспен қамту орталығы береді — толығырақ мемлекеттік бағдарламалар мақаласында.
egov.kz арқылы не алуға болады
Анықтамалардың көбін үйден шықпай, ЭЦҚ немесе SMS-кодпен бірнеше минутта тегін алуға болады:
- Соттылығы бар-жоғы туралы анықтама — «Құқық тәртібі» бөлімінде;
- Наркологиялық және психиатриялық есепте тұру-тұрмау туралы анықтамалар — «Денсаулық сақтау» бөлімінде;
- Еңбек қызметі туралы мәліметтер — ЕСУТД деректері бойынша, «Еңбек және жұмыспен қамту» бөлімінде;
- Зейнетақы жарналарынан үзінді — enpf.kz немесе egov.kz арқылы, бұрынғы жұмыс орындарыңызды растайды.
Алдын ала дайындаңыз. Жұмыс іздеп жүргенде бір папка жасаңыз: жеке куәліктің, дипломның, сертификаттардың сканерлері және egov анықтамалары. Шақыру келгенде бір күнде орналасуға дайын боласыз — жұмыс берушілер мұны бағалайды.
Жұмыс беруші нені талап ете алмайды
- Заңда көрсетілмеген құжаттарды: тұрғылықты жері бойынша тіркеу, некелік жағдай туралы анықтама, «жүктілік жоқ» анықтамасы.
- Түпнұсқаларды қалдыруды: жеке куәлік пен диплом тек көрсетіледі.
- Ақша: «рәсімдеу үшін», «форма үшін», «оқу үшін», «медкомиссия үшін» — нағыз жұмыс беруші кандидаттан ақша алмайды.
- Банк картасының деректерін, SMS-кодтарды, eGov құпия сөзін — бұл алаяқтардың белгісі.
Алаяқтар «құжат рәсімдеу» сылтауын жиі қолданады. Жеке куәлікпен бірге селфи, eGov-тен код немесе картаңыздың деректерін сұраса — бұл жұмыс емес, сіздің атыңызға несие немесе дроппер-карта ресімдеу әрекеті. Жұмыс берушіні алдын ала тексеріңіз: жұмыс берушіні қалай тексеру (орыс тілінде).
Бірінші жұмыс күніне дейін
- Еңбек шартына қол қойыңызЖұмыстың бірінші күніне дейін, жазбаша немесе ЭЦҚ-мен. Бір данасы сізде қалуы керек.
- Шартты оқыңызЛауазым, жалақы, кесте, сынақ мерзімі (3 айдан аспайды) — айтылғанмен сәйкес пе.
- Ішкі құжаттармен танысыңызЕңбек тәртібі ережелері, лауазымдық нұсқаулық.
- Бір-екі аптадан кейін ЕСУТД-ны тексеріңізenbek.kz немесе egov.kz-те шартыңыз тіркелгенін көріңіз.
Жалақыдан не ұсталатынын алдын ала біліп алыңыз — жалақыдан ұсталатын салықтар мақаласында есептеу үлгілері бар.
Құжаттар дайын — енді жұмыс табыңыз
rabotaplus.kz-те резюме жасаңыз: AI сізге сәйкес келетін вакансияларды бірінші көрсетеді, жұмыс берушілер БСН бойынша тексерілген. Ізденушілерге тегін.
Жиі қойылатын сұрақтар
Еңбек кітапшасы әлі міндетті ме?
Жоқ. Қазір еңбек қызметі ЕСУТД-дағы электронды жазбалармен расталады. Қағаз еңбек кітапшасы болса, оны ескі өтіліңізді растау үшін сақтаңыз, бірақ жұмыс беруші оны міндетті құжат ретінде талап етпеуі тиіс. Еңбек қызметі туралы анықтаманы egov.kz-тен алуға болады.
Медициналық анықтама әр жұмысқа керек пе?
Жоқ. Алдын ала медициналық тексеру тек заңмен белгіленген кәсіптерге міндетті: тамақ өнеркәсібі, қоғамдық тамақтану, сауда, білім беру, медицина, көлік жүргізушілері, зиянды және қауіпті еңбек жағдайлары. Бұл жағдайда тексеру мен анықтаманы, әдетте, жұмыс беруші ұйымдастырады.
Соттылығы жоқ туралы анықтаманы қалай алуға болады?
egov.kz порталында немесе eGov Mobile қосымшасында ЭЦҚ немесе SMS-кодпен бірнеше минутта тегін алуға болады. Бұл анықтама барлық жұмысқа емес, тек заңда көрсетілген салаларға міндетті: білім беру, балалармен жұмыс, медицина, мемлекеттік қызмет, күзет және т.б.
Жұмыс беруші түпнұсқа құжаттарды өзінде қалдыра ала ма?
Жоқ. Жеке куәлік, диплом және басқа түпнұсқа құжаттар тек тексеру үшін көрсетіледі, жұмыс берушіде көшірмелері қалады. Түпнұсқаны «кепіл ретінде» ұстап қалу заңсыз.